45 mas’uul oo waynaya mid ka mid ah xilalkii ay isku hayen ee Baarlamaanka iyo Xukuumadda

Soomaaliya (Dawan)- Ugu yaraan 45 xubnood oo ka tirsan Golaha Wasiirrada ayaa lagu qasbay inay kala doortaan xilalka wasiirnimo iyo xubinimada baarlamaanka, kadib go’aan ka soo baxay Guddiga Dastuurka.

Guddiga Dastuurka ee Soomaaliya ayaa hore u go’aamiyay in isku haynta xil wasiirnimo iyo xildhibaanimo ay ka hor imanayso dastuurka la beddelay, iyagoo amray mas’uuliyiinta ay arrintani khusayso inay doortaan hal xil oo keliya.

Go'aankan ayaa saamaynaya 17 wasiir, 15 wasiir ku-xigeen, iyo 13 wasiiru-dowle, kuwaas oo dhammaantood haya laba xil oo kala ah fulinta iyo sharci-dejinta.

Guddigu wuxuu sheegay in tallaabadan looga gol leeyahay hirgelinta qodobbada dastuurka ee la xiriira kala madaxbannaanida hay’adaha dowladda, gaar ahaan Qodobbada 8 iyo 44, kuwaas oo qeexaya qaab-dhismeedka iyo waajibaadka hay’adaha dowladda.

Si kastaba ha ahaatee, guddigu ma uusan sheegin waqti cayiman oo lagu fulinayo go’aankan, taasoo abuurtay hubanti la’aan ku saabsan goorta laga filayo mas’uuliyiinta ay saameysay inay ka tanaasulaan mid ka mid ah xilalkooda.

Maqnaanshaha jadwal cad ayaa dhalisay doodo ka dhex aloosan falanqeeyayaasha siyaasadda, iyadoo qaar ay ku baaqayaan in si degdeg ah loo fuliyo go’aanka, halka kuwo kalena ay soo jeedinayaan in si tartiib-tartiib ah loo hirgeliyo, si looga fogaado carqalad ku timaadda hay’adaha dowladda.

Go’aankan ayaa imanaya xilli ay socdaan dooddo ballaaran oo ku saabsan hannaanka dowladnimada, isla xisaabtanka hay’adaha, iyo u hoggaansanaanta dastuurka, gaar ahaan iyadoo Soomaaliya ay u sii dhowaanayso marxalad siyaasadeed oo xasaasi ah oo la xiriirta doorashooyinka iyo isbeddelka hoggaanka.

Waxaa la filayaa in mas’uuliyiinta iyo hay’adaha ay arrintan ka falceliyaan maalmaha soo socda, iyadoo indhaha lagu hayo sida go’aankan loo dhaqan gelin doono iyo saameynta uu ku yeelan karo shaqada baarlamaanka iyo laanta fulinta.

“Ficil kasta, magacaabis kasta, ama hab-dhaqan kasta oo ay sameeyaan hay’adaha dowladda waa inuu waafaqsanaadaa Dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya. Wax kasta oo ka hor yimaada dastuurka waa waxba kama jiraan,” ayuu guddigu ku sheegay bayaan hore.

Soomaaliya ayaa muddo kusoo dhaqmi jirtay in xildhibaannada loo magacaabi karo Wasiir taas oo keentay dhibaato dhanka kala madax-bannaanida hay’adaha fulinta iyo sharci dejinta iyo sidoo kale isla xisaabtan la'aan maadaama labada hay’adood ay isku milmeen.