Maxaan ka naqaan ciidamada Jabuuti ee 49 sano jirsaday?

Jabuuti (Dawan) – Ciidamada Difaaca Qaranka Jabuuti ayaa u dabaaldegay 49 sano guurada ka soo wareegtay aas-aaskooda, iyagoo la dhisay 6-dii Juun 1977, muddo 21 maalmood ka hor intii aanu dalkaasi xornimada ka qaadan Faransiiska 27-kii Juun 1977.

Munaasabado lagu xusayay sanad-guurada ciidamada ayaa lagu qabtay gudaha Jabuuti iyo magaalada Beledweyne ee Soomaaliya, halkaas oo ay ku sugan yihiin ciidamo Jabuutiyaan ah oo ka tirsan howlgalka Midowga Afrika ee AUSSOM, kuwaas oo Soomaaliya looga yaqaan magaca Hiil Walaal.

Inkasta oo Ciidamada Jabuuti ay ka mid yihiin ciidamada ugu yar gobolka marka la eego tirada guud, haddana waxay leeyihiin muhiimad istiraatiiji ah oo ka weyn cabbirka dalka. Jabuuti waxay ku taallaa meel muhiim ah oo isku xirta Badda Cas, Gacanka Cadmeed iyo marin-biyoodka Babul-Mandeb, oo ka mid ah marinnada ugu mashquulka badan dunida.

Tirada ciidamada Jabuuti waxaa lagu qiyaasaa inta u dhaxaysa 10,000 ilaa 12,000 oo askari oo joogto ah, inkastoo qaar ka mid ah ilaha amniga ay tirada gaarsiiyaan 13,000. Kala duwanaanshahan ayaa inta badan ka yimaada marka tirakoobyada lagu daro cutubyo amni oo gaar ah sida kuwa loo yaqaano " Jandarmaariga Qaranka".

Qaab-dhismeedka ciidamada Jabuuti wuxuu ka kooban yahay Ciidanka Dhulka, Ciidanka Badda, Ciidanka Cirka iyo Jandarmaariga Qaranka. Jandarmaarigu waa ciidan isku dhaf ah oo isagu jira boolis iyo militari, kana shaqeeya amniga gudaha, ilaalinta xuduudaha iyo sugidda nidaamka guud. Booliska Qaranka Jabuuti ayaa sidoo kale door muhiim ah ku leh amniga gudaha, inkastoo uu hoos tago Wasaaradda Arrimaha Gudaha.

Dhanka hawlgallada dibadda, Jabuuti waxay ka mid tahay dalalka firfircoon ee ka qayb qaata nabad-ilaalinta Afrika. Soomaaliya ayaa ah dalalka ay Jabuuti u dirtay ciidamo, iyadoo qiyaastii 1,500 askari ay ka tirsan yihiin howlgalka AUSSOM. Ciidamadaasi waxay muddo dheer ka howlgaleen gobolka Hiiraan, gaar ahaan magaalada Beledweyne iyo deegaanno kale oo istiraatiiji ah.

Sidoo kale, Jabuuti waxay ciidamo iyo boolis iga qeyb qaadataa hawlgallada nabad-ilaalinta ee Qaramada Midoobay ka waddo Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika iyo Jamhuuriyadda Dimuquraadiga ee Congo, taasoo muujinaysa doorka amni ee ay dalkaasi ka ciyaarayso meel ka baxsan xuduudihiisa.

Dhanka tababarka iyo taageerada militari, Faransiiska iyo Mareykanka ayaa ka mid ah saaxiibbada ugu muhiimsan ee ciidamada Jabuuti. Faransiisku wuxuu leeyahay xiriir taariikhi ah oo dhinaca difaaca ah, halka Mareykanku uu dalkaasi ku leeyahay Camp Lemonnier, oo ah saldhig ciidan oo muhiim u ah hawlgallada amniga ee gobolka Geeska Afrika iyo Bariga Dhexe.

Jabuuti waxay sidoo kale martigelisaa saldhigyo ciidan oo ay leeyihiin dalal kala duwan, taasoo ka dhigtay mid ka mid ah meelaha ugu muhiimsan ee tartanka amniga caalamiga ah, gaar ahaan marka la eego Badda Cas, Gacanka Cadmeed iyo marin-biyoodka Babul-Mandeb.

Ku dhowaad nus qarni kadib aas-aaskoodii, Ciidamada Difaaca Qaranka Jabuuti waxay u taagan yihiin ciidan qaran oo ka dhashay xilligii xornimada, balse maanta door muuqda ku leh amniga gudaha ee Jabuuti, nabad-ilaalinta Soomaaliya iyo istiraatiijiyadda amni ee guud ahaan Geeska Afrika.