Inta badan xildhibaannada Jubbaland oo diiday ansixinta Dastuurka

Muqdisho, 4 Maarso 2026 (Dawan)– Inta badan xildhibaannada Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ee matala dowlad-goboleedka Jubbaland ayaa xalay oo Talaado ahayd si rasmi ah u diiday isku dayga dowladda ee la xiriira ansixinta dastuur cusub, iyagoo geeddi-socodkaas ku tilmaamay mid “waxba kama jiraan” ah.

War-murtiyeed wadajir ah oo laga soo saaray Kismaayo ayay 39 xildhibaan oo ka kala tirsan labada Aqal ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ku sheegeen in wax ka beddelka dastuurka, oo ay ku eedeeyeen inuu hormuud ka yahay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, uu xadgudub ku yahay mabaadi’da federaalka dalka isla markaana uu baalmarsan yahay sharciga.

“Waxa la soo bandhigay ma aha oo kaliya wax ka beddel ama dhammaystir lagu sameynayo Dastuurka Ku-meel-gaarka ah, balse waa dukumenti gebi ahaanba cusub oo ka baxsan awoodda Baarlamaanka,” ayaa lagu yiri bayaanka. Xildhibaannadu waxay ku doodeen in geeddi-socodku uu hareer maray wadatashiyadii muhiimka ahaa ee lala yeelan lahaa hoggaanka Jubbaland, bulshada rayidka ah iyo odayaasha dhaqanka.

Xildhibaannada Jubbaland oo diiday ansixinta Dastuurka

Eeg Nuxurka

Tallaabadan ayaa muujinaysa koror ku yimid khilaafka siyaasadeed ee u dhexeeya Muqdisho iyo qaar ka mid ah dowlad-goboleedyada xubnaha ka ah federaalka.

Xildhibaannadu waxay dib u xaqiijiyeen in Dastuurka Ku-meel-gaarka ah ee 2012 uu yahay “dukumentiga kaliya ee sharciyeysan” ee lagu maamulo dalka, iyagoo caddeeyay in sharci kasta ama guddi kasta oo ka dhasha wax ka beddelka cusub aan laga aqoonsan doonin, lagana fulin doonin gudaha deegaannada Jubbaland.

Kooxdu waxay sidoo kale cambaareeyeen dowladda dhexe, iyagoo ku eedeeyay inay horjoogsatay xildhibaanno federaal ah oo ku xiran Puntland inay u safraan deegaannadooda. Waxay arrintaas ku tilmaameen “xadgudub ka dhan ah xasaanadda Baarlamaanka.”

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa horay u difaacday dib-u-eegista dastuurka, iyadoo ku tilmaantay tallaabo lagama maarmaan u ah xasilloonida dalka iyo hirgelinta doorashooyin ku saleysan nidaamka “qof iyo cod.” Si kastaba ha ahaatee, qaadacaadda ay sameeyeen xildhibaannada matala Jubbaland iyo Puntland ayaa sii fogeyneysa kala qaybsanaanta siyaasadeed ee u dhexeysa heerarka kala duwan ee dowladnimada.

“Ilaalinta Dastuurka Ku-meel-gaarka ah iyo nidaamka federaalka waa waajib aanan ka tanaasuli doonin,” ayaa lagu soo gabagabeeyay bayaanka.

Diidmadan ayaa ku soo beegmeysa xilli Baarlamaanka Soomaaliya uu isu diyaarinayo inuu maanta oo Arbaco ah u codeeyo wax ka beddelka cutubyo ka mid ah Dastuurka Ku-meel-gaarka ah iyo ansixinta dukumenti cusub oo la soo jeediyay.

Geeddi-socodkan ayaa wajahaya iska caabin sii kordheysa oo kaga imaaneysa siyaasiyiinta mucaaradka iyo qaar ka mid ah dowlad-goboleedyada xubnaha ka ah federaalka, gaar ahaan Puntland iyo Jubbaland, kuwaas oo ku doodaya in hannaanka dib-u-eegistu uu ka maqan yahay is-afgarad siyaasadeed oo ballaaran.