Itoobiya oo diyaar garow ugu jirta martigelinta madal maalgashi oo caalami ah

Addis Ababa, 4 Maarso 2026 (Dawan ) – Dowladda Itoobiya ayaa isu diyaarinaysa qabashada meertada afaraad ee Madasha Maalgashiga Caalamiga ah ee “Invest in Ethiopia” oo dhici doonta 26-ka iyo 27-ka Maarso 2026, iyadoo hiigsanaysa in la saxiixo heshiisyo maalgashi oo ka badan 2.4 bilyan oo doolar.

Madasha oo halkudhig looga dhigay “Itoobiya waxay u diyaarsan tahay maalgashi” ayaa la filayaa inay soo jiidato in ka badan 800 maalgashade oo caalami ah, hoggaamiyeyaal ganacsi, dejiyeyaasha siyaasadda iyo bah-wadaag horumarineed.

Qabanqaabada madasha waxaa iska kaashanaya Hay’adda Maalgashiga Itoobiya iyo Wasaaradda Maaliyadda, iyagoo la shaqeynaya tiro ka mid ah hay’adaha horumarinta caalamiga ah.

Madaxa Maalgashiga Itoobiya, Zeleke Temesgen, ayaa shir jaraa’id ku sheegay in madashu ay ka koobnaan doonto doodo heer sare ah oo siyaasadeed, kulammo maalgashi oo waaxeed, shirar laba-geesood ah oo u dhexeeya shirkado, iyo bandhigyo lagu muujinayo waaxyaha mudnaanta u leh maalgashiga.

Wuxuu xusay in ujeeddadu tahay in la muujiyo isbeddellada ka socda jawiga maalgashi ee dalka iyo fursadaha cusub ee ka dhashay dib-u-habaynta dhaqaalaha guud ee la hirgeliyay.

Meeratadii sannadkii hore, shan shirkadood oo ka howl gala waaxyaha macdanta iyo tamarta qorraxda ayaa saxiixay heshiisyo gaaraya ku dhowaad 1.6 bilyan oo doolar, kuwaas oo durba bilaabay howlahooda isla markaana dhoofinaya wax-soo-saarkooda suuqyada caalamiga ah.

Sidoo kale, dowladda ayaa sannadkan sare u qaadday yoolkeeda, iyadoo doonaysa inay soo jiidato in ka badan 2.4 bilyan oo doolar oo ballanqaadyo maalgashi cusub ah.

Wasiiru-dawlaha Maaliyadda, Semereta Sewasew, ayaa sheegtay in dib-u-habaynta dhaqaalaha ee socota ay dhidibada u taagayso jawi ganacsi oo deggan oo tartan leh. Waxay intaa ku dartay in madashu tahay fursad istiraatiiji ah oo lagu soo bandhigayo maalgashiga waaxyaha beeraha, macdanta, dijitaalka iyo tamarta — kuwaas oo laf-dhabar u ah istiraatiijiyadda kobaca muddada fog.

Madasha ayaa sidoo kale heshay taageero xooggan oo ka imanaysa hay’adaha maaliyadeed ee caalamiga ah. Maryam Salim, Agaasimaha Qaybta Bangiga Adduunka u qaabilsan Itoobiya, Koonfurta Suudaan, Eritrea iyo Suudaan, ayaa ku tilmaamtay xilligan mid “go’aan qaadasho leh”, iyadoo xustay in Itoobiya taagan tahay meel isbeddel istiraatiiji ah.

Waxay sheegtay in Bankiga Adduunka iyo Sanduuqa lacagta Adduunka ay muujinayaan in dalku leeyahay awood uu ku gaari karo kobac dhaqaale oo ballaaran oo heer sare ah, haddii la sii wado dib-u-habaynta isla markaana la xoojiyo kalsoonida maalgashadayaasha.

Tallaabooyinka ay ka mid yihiin u gudbidda nidaam sarif oo suuqu go’aamiyo iyo dib-u-habaynta kastamyada ee la jaanqaadaya halbeegyada Ururka Ganacsiga Adduunka ayaa loo arkaa kuwo muujinaya jihada cusub ee dhaqaalaha Itoobiya, oo ku wajahan nidaam ku dhisan suuqa.

Mas’uuliyiintu waxay aaminsan yihiin in joogtaynta dib-u-habaynta ay noqon doonto qodobka go’aaminaya soo jiidashada raasumaalka shisheeye, kobcinta dhoofinta iyo dardargelinta abuurista fursado shaqo.