Itoobiya oo maamul ku-meel-gaar ah oo lix bilood ah u magacawday gobolka Tigray

Dr. Shishay Amare – Duqa Magaalada Mekelle

Afhayeen u hadlay TPLF ayaan isla markiiba ka jawaabin codsi ay wakaaladda Reuters ugu dirtay inuu ka hadlo go’aanka. Bayaanka ayaa ku eedeeyay hoggaanka TPLF inay hor istaageen dadaallo badan oo lagu doonayay in khilaafka Tigray lagu xalliyo heshiiskii nabadda ee Pretoria. Wuxuu sheegay in TPLF ay diiday nabadda, dagaal burburisa ahna ay bilowday markii afraad, kaas oo uu sheegay inuu mar kale ku dhammaaday jabka kooxda.

Dagaalka oo qarxay dabayaaqadii bishii Sebtembar ayaa si dhab ah u soo afjaray xabbad-joojintii Pretoria ee 2022 iyo nabaddii jilicsanayd ee ka dambeysay dagaalkii Tigray. Kahor intaasna, bishii Luulyo TPLF waxay sheegtay in heshiiska Pretoria uu burburay, iyagoo dowladda federaalka ku eedeeyay inay fulin weyday qodobbo muhiim ah. Dowladduse way diiday sharraxaaddaas, waxayna sheegtay inay weli u heellan tahay hannaanka nabadda, iyadoo TPLF ku eedeysay inay wiiqday heshiiska.

Kadib ku dhowaad laba toddobaad oo dagaal culus ah, ciidamada federaalka ayaa galay Mekelle, iyadoo ciidamada isbahaysiga kooxaha mucaaradka ah ee TPLF ay ka hor-mareyso ay ka baxeen magaalada. TPLF waxay bayaan ay soo saartay ku sheegtay inay “si ku-meel-gaar ah uga baxday Mekelle”, si ay “meel kale uga howlgasho”.

Ciidamada dowladda ayaa tan iyo markaas sii fidiyay gacan ku haynta. Ciidamada Itoobiya iyo xulafadooda ayaa sheegay inay sii ballaariyeen maamulkooda Tigray, isla markaana ay galeen magaalada taariikhiga ah ee Aksum, iyadoo dagaalku sii socdo.

Maamulka ku-meel-gaarka ah ayaa la filayaa inuu dib u hawlgeliyo hay’adaha dowladda, soo celiyo adeegyada bulshada ee aasaasiga ah, dayactiro kaabayaasha dagaalku burburiyay, una sahlo barakacayaasha inay dib ugu laabtaan guryahooda. Awoodda maamulka waxay ku koobnaan doontaa maamulka maalinlaha ah iyo diyaarinta doorashada, isagoo ku shaqayn doona hagidda iyo kormeerka dowladda federaalka.