Ma ka gudbi doontaa Soomaaliya qiimeynta duulista caalamiga ah?

Muqdisho (Dawan)- Soomaaliya ayaa dardargelinaysa dadaallada lagu tayeynayo waaxda duulista rayidka ah, iyadoo la kaashanaysa Hay’adda Kormeerka Badbaadada iyo Amniga Duulista ee Dallada Bariga Afrika (CASSOA), si loogu diyaargaroobo hantidhawrka Ururka Caalamiga ah ee Duulista Rayidka (ICAO).

Agaasimaha Guud ee Hay’adda Duulista Rayidka Soomaaliyeed, Axmed Macallin Xasan, ayaa sheegay in wafdi ka socda CASSOA ay soo gaareen Muqdisho si ay uga qeyb qaataan qiimeynta iyo diyaarinta qorshaha lagu wajihi doono hantidhawrka ICAO.

CASSOA ayaa ah hay’adda u qaabilsan Dallada Bariga Afrika (EAC) arrimaha kormeerka badbaadada iyo amniga duulista hawada, iyadoo Soomaaliya ay ka mid tahay dalalka xubnaha ka ah dalladaasi.

Axmed Macallin ayaa xusay in Soomaaliya iyo Koonfurta Suudaan ay yihiin labada dal ee keliya ee ka tirsan Dallada Bariga Afrika ee aan weli marin hantidhawrka ICAO, isagoo sheegay in dowladda Soomaaliya ay si buuxda uga go’an tahay in laga saaro liiskaas.

“Waxaan u baahannahay, isla markaana aan go’aansannay, in Soomaaliya ay marto hantidhawrka ICAO,” ayuu yiri Agaasimaha Guud ee Hay’adda Duulista Rayidka Soomaaliyeed.

Sida uu sheegay, hantidhawrka ICAO wuxuu qiimeyn doonaa heerka ay Soomaaliya u hirgelisay halbeegyada iyo shuruucda caalamiga ah ee duulista rayidka, oo ay ku jiraan u hoggaansanaanta Heshiiskii Chicago, nidaamyada kormeerka badbaadada diyaaradaha, amniga garoomada diyaaradaha iyo waafajinta xeerarka duulista ee gudaha iyo kuwa caalamiga ah.

Axmed Macallin ayaa tilmaamay in ka gudubka hantidhawrkan uu furi karo bog cusub oo horumarineed, maadaama uu sare u qaadayo kalsoonida caalamiga ah ee waaxda duulista Soomaaliya, isla markaana uu dhiirrigelin karo maalgashi shisheeye, kobaca shirkadaha gaarka loo leeyahay iyo dib u soo nooleynta astaanta qaranka ee Somali Airlines.

Wuxuu sidoo kale sheegay in Soomaaliya ay sanadihii la soo dhaafay si joogto ah dib ugu dhisaysay kaabeyaasha iyo nidaamyada duulista rayidka, iyadoo hadda maraysa heer muhiim ah oo horseedi kara ballaarinta fursadaha duulimaadyada caalamiga ah.

Dhanka kale, wafdi kale oo ka socda xarunta dhexe ee ICAO ee magaalada Montreal ee dalka Canada ayaa booqasho labo maalmood ah ku jooga Soomaaliya, si ay u qiimeeyaan heerka uu dalka ka gaaray u hoggaansanaanta heerarka caalamiga ah ee duulista.

Agaasimaha Farsamada ee CASSOA, Paul Lukanga, ayaa sheegay in ujeeddada booqashadoodu aysan ahayn inay iyagu sameeyaan hantidhawrka Soomaaliya, balse ay tahay inay bixiyaan taageero farsamo iyo talooyin ka caawinaya dalka inuu si guul leh ugu gudbo qiimeynta ICAO.

Lukanga ayaa sheegay in wajiga koowaad ee taageerada ay siinayaan Soomaaliya uu diiradda saarayo xoojinta qaab-dhismeedka maamulka, qeexidda waajibaadka shaqaalaha iyo hubinta in la buuxiyo shuruudaha aqooneed iyo xirfadeed ee lagama maarmaanka u ah fulinta howlaha duulista.

Mas’uulkan ayaa sidoo kale ammaanay doorka Soomaaliya ee Dallada Bariga Afrika, isagoo xusay in dalka uu noqday mid ka mid ah xubnaha ugu firfircoon sannadkii la soo dhaafay.

“Soomaaliya waxay noqotay mid ka mid ah xubnaha ugu firfircoon Dallada Bariga Afrika sannadkii la soo dhaafay,” ayuu yiri Lukanga.

Wuxuu carrabka ku adkeeyay in casriyeynta iyo horumarinta duulista Soomaaliya ay muhiim u tahay kobcinta ganacsiga, isu-socodka dadka iyo xoojinta is-dhexgalka dhaqaale ee gobolka Bariga Afrika.

“Duulista rayidka ah waa mid ka mid ah tiirarka ugu muhiimsan ee is-dhaxgalka Bariga Afrika,” ayuu yiri, isagoo ballanqaaday in CASSOA ay sii wadi doonto taageerada ay siiso Soomaaliya.

Mas’uuliyiinta duulista rayidka Soomaaliyeed ayaa aaminsan in ku guuleysiga hantidhawrka ICAO uu laf-dhabar u noqon doono qorshaha fog ee lagu xoojinayo badbaadada duulista ee lagu ballaarinayo duulimaadyada caalamiga ah, isla markaana Soomaaliya loogu soo celinayo kaalinteedii hormuudnimo ee duulista gobolka.