Guddiga Xuquuqul Insaanka oo walaac ka muujiyay xarigga Sacdiya Macallin

Muqdisho (Dawan) – Guddiga Madaxa-bannaan ee Xuquuqul Insaanka Qaranka Soomaaliyeed ayaa walaac ka muujiyay xarigga Sacdiya Macallin Cali, oo muddo ka badan bil ku xiran Xabsiga Dhexe ee Muqdisho, iyadoo aan weli maxkamad la horgeyn ama dacwad rasmi ah lagu soo oogin.

War-saxaafadeed ka soo baxay guddiga ayaa lagu sheegay in xubno ka tirsan guddiga ay 29-kii Abriil 2026 booqdeen Xabsiga Dhexe ee Muqdisho si ay ugu kuurgalaan xaaladda xabsiga iyo tan Sacdiya Macallin Cali.

Guddigu wuxuu sheegay in intii ay booqashada ku jireen ay warbixin ka dhegeysteen mas’uuliyiinta Ciidanka Asluubta iyo maamulka Xabsiga Dhexe, isla markaana ay xog-wareysi gaar ah la yeesheen Sacdiya iyo qareenkeeda.

Sidoo kale, guddigu wuxuu sheegay in Sacdiya Macallin Cali ay xabsiga dhexdiisa kala kulantay dhibaatooyin ay ka mid yihiin cunto yari, cabsi-gelin, ciriiri, nadaafad-xumo, hawo yari iyo xadidaad lagu sameeyay booqashooyinka qoyskeeda.

Guddigu wuxuu xusay inuusan si madax-bannaan u xaqiijin karin eedeymahaas, balse wuxuu ku baaqay in baaritaan buuxa oo madax-bannaan lagu sameeyo si loo ogaado xaqiiqda jirta.

War-saxaafadeed uu Xafiiska Xeer Ilaalinta Qaranku soo saaray 6-dii Maajo 2026 ayaa lagu sheegay in Sacdiya loo haysto eedeymo la xiriira sumcad-dilis iyo kicin bulsho. Hase yeeshee, Guddiga Xuquuqul Insaanka ayaa sheegay in walaaca ugu weyn uu yahay in ilaa hadda aan wax dacwad rasmi ah lagu soo oogin, isla markaana aan la muddeyn dhegeysiga dacwaddeeda.

Guddigu wuxuu arrintaas ku tilmaamay mid lid ku noqon karta xaqa ay u leedahay garsoor caddaalad ah iyo in qofka xiran loo maro habraac sharciyeed oo cad.

Guddoomiyaha Guddiga Madaxa-bannaan ee Xuquuqul Insaanka Qaranka, Dr. Maryam Qaasim, ayaa sheegtay in qofka xiran uusan lumin xuquuqdiisa aasaasiga ah.

“Xariggu kama xayuubiyo qofka xuquuqdiisa aasaasiga ah. Qof kasta oo xiran wuxuu weli xaq u leeyahay karaamo, in loola dhaqmo si bani’aadamnimo leh, inuu helo daryeel caafimaad, xiriir qoys iyo ilaalin sharci oo buuxda, sida ay dhigayaan shuruucda dalka iyo kuwa caalamiga ah,” ayay tiri Dr. Maryam Qaasim.

Guddigu wuxuu ugu baaqay hay’adaha ay khuseyso inay xaqiijiyaan in si buuxda loo dhowro xuquuqda Sacdiya Macallin Cali iyo dadka kale ee xiran, isla markaana la dedejiyo hannaanka garsoorka.