Muqdisho (Dawan)– Baarlamaanka Soomaaliya ayaa dhammaystiray akhrinta labaad ee hindise-sharciyeedka wax-ka-beddelka sharciga Bangiga Dhexe, iyadoo xildhibaannadu ay su’aalo ka keeneen maaliyadda Islaamiga ah, madaxbannaanida bangiga, qodobbada sarifka lacagaha qalaad iyo qorshaha dib loogu soo saarayo lacagta Shilinka Soomaaliga.
Golaha Shacabka ayaa hindise-sharciyeedka ka dooday intii lagu jiray kulankii 22-aad ee kalfadhiga siddeedaad, kaas oo Sabtidii furmay, iyadoo ay xaadir ahaayeen 141 xildhibaan, sida lagu sheegay war ka soo baxay baarlamaanka. Hindise-sharciyeedka oo ay diyaarisay Wasaaradda Maaliyadda ayaa ujeeddadiisu tahay wax-ka-beddelka Sharciga Lr. 130, kaas oo la meel mariyey 22-kii Abriil 2012.
Guddiga baarlamaanka u qaabilsan miisaaniyadda, maaliyadda, qorsheynta, iskaashiga caalamiga ah iyo isla-xisaabtanka dowladda ayaa dib u eegay 63-ka qodob ee hindise-sharciyeedka, wuxuuna soo bandhigay warbixintiisa ku saabsan akhrinta labaad.
Qodobbada bangiyada Islaamiga ah oo dood dhaliyey
Xildhibaanno dhowr ah ayaa su’aalo ka keenay wax-ka-beddellada lagu sameeyey qodobbada sharcigii hore, kuwaas oo ay sheegeen inay si cad ugu waajibinayeen Bangiga Dhexe iyo bangiyada kale inay u hoggaansamaan mabaadi’da bangiyada Islaamiga ah. Xildhibaan Cabdullaahi Carab ayaa sheegay in qodob ku saabsanaa bangiyada Islaamiga ah ee ku jiray sharcigii 2012 laga saaray wax-ka-beddelka la soo jeediyey. Waxa uu guddiga ugu baaqay inuu hubiyo in sharciga dib loo eegayo uu waafaqsan yahay mabaadi’da dastuurka Islaamiga ah iyo Shareecada Islaamka. Waxa uu sidoo kale soo jeediyey in Bangiga Dhexe loo sameeyo guddi sare oo kormeera waafaqsanaanta Shareecada, isaga oo sheegay in guddigaasi uu talo ka bixin karo macaamillada maaliyadeed iyo dakhliga la xiriira ribada ee walaaca ka dhalin kara dhinaca shareecada. Xildhibaanno kale, oo uu ku jiro Maxamed Cabdiraxmaan Nadiif, ayaa iyaguna ku baaqay in sharciga lagu waafajiyo mabaadi’da Islaamka.
Guddiga baarlamaanka ayaa jawaabtiisa ku sheegay inuu arrintan sii eegi doono, isla markaana uu tixgelin doono aragtiyada khuseeya marka uu diyaarinayo warbixinta akhrinta saddexaad.
Madaxbannaanida Bangiga Dhexe oo su’aalo laga keenay
Xildhibaannadu waxay sidoo kale su’aalo ka keeneen in sharciga la soo jeediyey uu si ku filan u ilaalinayo madaxbannaanida Bangiga Dhexe, iyadoo isla markaas la qeexayo awoodaha dowladda iyo hay’adaha kale.
Cabdullaahi Carab ayaa walaac ka muujiyey qodobbada khuseeya xaaladda sharci ee bangiga, siyaasadda lacagta iyo heerka faragelinta dowladda. Waxa uu ku baaqay in la xaddido faragelin kasta oo aan sharcigu si cad u oggolaan. Xildhibaanno kale ayaa soo jeediyey in la xoojiyo kormeerka baarlamaanka ee hoggaanka bangiga, iyagoo ku baaqay in Guddoomiyaha Bangiga Dhexe iyo xubnaha guddiga maamulka loo soo bandhigo baarlamaanka si loo ansixiyo.
Guddiga ayaa sheegay in hindise-sharciyeedka lagu qiimeyn doono dastuurka, Sharciga Maareynta Maaliyadda Guud ee 2019 iyo sharciga nidaamyada lacag-bixinta qaranka. Waxa uu sidoo kale sheegay in qodobbada dastuuriga ah ee nidaaminaya magacaabista hoggaanka Bangiga Dhexe ay hagayaan dib-u-eegista sharciga.
