Itoobiya ma dalka kaliya ee baddu gaarin baa dunida inteeda kale?

Waxaa xusid mudan dalka itoobiya inuusan wali meelmarin xeerka badaha aduunka golayaashiisa, kaliya uu saxiixay.

Heshiis kaas qodobo muhim ah laga dajiyey duruufaha ku xeeran dalalka aan lahayn xeebaha ee loo yaqaan ( land-locked States), waxaana loo sameeyey duruufo gaar ah oo lagu xusay dhanka horumarkooda, sidoo kale waxaa loo sameeyey shirar gaar u oo heer caalami ah oo lagu taageerayo, Action Land-Locked Development Countries LLDCs.

Kulamada Wadamada Xeebaha aan lahayn

Shirkii 1aad wuxuu ka qabsoomay Almaty, Kazakhstan, 28-29 August 2003. shirkii 2aad oo heer caalami ah wuxuu qabsoomay 5-10 November 2014 Vienna, Shirka 3aad wuxuu qabsoomi doonaa sanadkan December 2024, waxaana looga hadlaa shirarkas sida ay wax ugala soo degi lahaayeen dallaka xeebaha leh, dalalka ay transit ku yihiin, arimaha canshuuraha customs-ka, inaysan dhicin daahitaanka badeecadaha, xilliyada duruufaha jiraan sidii la isu kaashan lahaa, Qorshaha fog ee 10ka sano ee soo socota, waxayna kulmaan dalalkan oo shirkan oo heer UN loo qabtaa 10kii sanaba mar.

Waxaa shirarkooda ka qayb gala dhammaan Hay’adaha UN ka, dalalka xubnaha ka ah UN, waxaana laga soo saaraa Protocal’s iyo action points faafinta Golaha weyn ee Qaramada Midoobay lagu faafiyo.

Dalalka aan lahayn Xeebta iyo Xeerka badaha aduunka.

Xeerka badaha aduunka ee UNCLOS3, qaybtiisa 10aad, Qodobkiisa 125aad, faqrada 1aad,2aad,3aad waxay qorayaan sidan;

(Right of access to and from the sea and freedom of transit)

1. Waxaa loo ogolyahay dalalka aan lahyn xeebta inay gaaraan badda, maritaanka iyo gooshidda iyadoo laraacayo heshiiskan sida uu dhigayo

Maxaa la gudboon dowladda Soomaaliya?

Itoobiya warkeeda waa cadyahay inay boob rabto, dowladda Soomaaliya labadii wareeg ee hadda lagalayba meel fiican ayey ka istaagtay, waxayna isticmaashay dublumaasiyaddii ugu fiicnayd, saaxiib ka dunida aad ku leedahay inaadan diidin dhexdhexaadin tiisa, dunida kalena ay kula aragto qaabka gardarada ah ay u socoto dowladda itoobiya, taas oo baryahan ay hoos u dhac ku noqotay Abi Axmed, halka dalkeena uu heley taageero weyn.

Diyaar garow dhan walba ah ayaa nala gudboon dhanka difaaca, istiraatiijiyadda amni daraasaynta dalka itoobiya, diyaar garow dhanka aqoonta diyaarinta khuburo dhinac kasta, diyaarinta maalgashi inaan kusameyno badaheena oo aan kafaa’ideysano mashaariicdana loo leexiyo dhanka xeebaha, in la helo dalal saaxibtanimo oo awood buuxda u leh dalkan inuu isbadal kadhoco waliba kan amniga muddo kooban. Talaabooyinkan haddii laga dhabeeyo dalkeena wuu guuleysan.

2014kii waxaa nagu furmay malaf dacwadda badda inkastoo anaga aan dacawada geynay, kadib markii shirarkii lagu balamay ay Kenya imaan waydey, waan ku guuleysanay 10 sano kadib waddan dariska ayaa iska soo riyooday badaan rabaa, marka su’aashaas waa in si qoto dheer la isu weydiiyaa, dacwado furan ayaa jira oo aan wali cid iska arag sida Yemen ay soo gudbisay 2014, markii aan khariiradda cabirka badda aan gudbinay la isma warsan maalin uun way imaan, meela kale inay katimaado waa dhici kartaa maadaama laba badood oo aan wali laga faa'ideysan aan dhex joogno, iyo gobolka oo hadda ku baraarugay ahmiyadda badda ay uleedahay dal walba wixii kadambeeyey 2005 iyo dagaallada hardanka gobolka ka socda, goobta aan degannahay oo ah meel xasaasi ah.

inaad tiraahdo bad aan helo waxaa ka horeysa inaad hesho marka hore dhulkii badda ku dhaganaa ama kasokeeyey, ileen bad dhul laga galo waa in lahelo marka hore.

Haddii heshiiska beenta ay ka laabato itoobiya oo ay u hogaansanto sharciga iyo awoodda dowladda Soomaaliya, waa inaan Gacanka Acces laga siin.

Gabagabo.

Waxaa waajib nagu ah garab istaaga iyo taageerida (dagaalka ) uu dalkeena kujiro. in aqoon yahanka iyo xarumaha cilmi baarista ay isu yimaaddaan aadna loogu lafa guro waxa soo wajahan, dowladdana laga caawiyo talo siinta oo aan laga daalin.