Nairobi (Dawan)— Kenya ayaa daahfurtay qorshe qaran oo ku kacaya 2.1 bilyan oo shilin Kenya ah ($16.2 milyan) oo loogu diyaar-garoobayo saameynta El Niño, iyadoo ujeeddadu tahay in laga ilaaliyo xoolaha iyo bulshada xoolaha dhaqatada khasaaraha ka dhalan kara roobabka xooggan iyo fatahaadaha.
Qorshahan oo loogu magac daray Qorshaha Qaran ee U-diyaargarowga Xoolaha iyo Tallaabooyinka Hore ee Ka-hortagga Saameynta El Niño ayaa daba socda digniino ka soo baxay Waaxda Saadaasha Hawada Kenya oo muujinaya suurtagalnimada roobab xooggan, fatahaado iyo biyo fariisin ka dhaca qaybo ka mid ah Kenya.
Wasiirka Beeraha iyo Horumarinta Xoolaha Kenya, Mutahi Kagwe, ayaa sheegay in dowladdu doonayso inay qaaddo tallaabooyin hore, halkii ay sugi lahayd in khasaaro dhaco kadibna ay ka shaqeyso soo kabashada. “Waxaan u baahanahay inaan wax ka baranno waaya-aragnimadeenna, waana sababta aan u go’aansannay inaan hubinno in beeraleyda iyo xoolo-dhaqatadu aysan diyaar-garow la’aan ku noqon,” ayuu yiri Kagwe.
Wuxuu xusay khasaaraha ka dhashay El Niño sanadkii 2023 iyo fatahaadihii roobabka dheer ee 2024, kuwaas oo waxyeello weyn gaarsiiyay xoolo-dhaqatada, burburiyay kaabayaal muhiim ah, isla markaana sababay cudurro xoolaha ku dhaca. Qorshahan ayaa diiradda lagu saarayaa 24 gobol oo loo arko inay halis ugu jiraan fatahaadaha, isla markaana ay ku badan yihiin xooluhu.
Qaybta ugu weyn ee miisaaniyadda, oo dhan 1.5 bilyan oo shilin Kenya ah ($11.6 milyan), ayaa lagu iibsanayaa laguna sii diyaarinayaa tallaallada, dawooyinka xoolaha, agabka shaybaarrada, qalabka ilaalinta caafimaadka, xarumaha caafimaadka xoolaha ee guurguura iyo qalabka gurmadka degdegga ah.
Tallaabooyinkan ayaa loogu talagalay in looga hortago cudurrada ay cimiladu saameyso, isla markaana si degdeg ah looga jawaabo marka ay dhacaan, oo ay ku jirto Rift Valley Fever, iyo cudurrada ay gudbiyaan cayayaanka oo kordhi kara marka fatahaaduhu sii jiraan.
Dowladdu waxay sidoo kale 250 milyan oo shilin Kenya ah ($1.9 milyan) u qoondeysay ilaalinta kaabayaasha muhiimka ah ee xoolaha, sida barkadaha lagu waraabiyo xoolaha, suuqyada xoolaha, kawaannada, xarumaha qaboojinta caanaha, shaybaarrada caafimaadka xoolaha iyo bakhaarada quudinta.
100 milyan oo shilin Kenya ah ($772,000) ayaa loogu talagalay daad-gureynta xoolaha, daryeelkooda iyo hawlgallada saadka, halka 50 milyan oo shilin ($386,000) lagu diyaarinayo kaydka quudka iyo calafka xoolaha, dayactirka goobaha biyaha iyo biyo-gelinta degdegga ah.