Muqdisho (Dawan)- Soomaaliya ayaa wajahaysa khatar cusub oo dhanka cuntada ah, iyadoo hay’adda FEWS NET ay sheegtay in khatar dhab ah oo Macluul ah ay weli ka jirto koonfurta dalka inta u dhaxaysa Oktoobar 2026 iyo Janaayo 2027.
FEWS NET waa hay’ad si joogto ah ula socota xaaladda amniga cuntada iyo nafaqada, gaar ahaan meelaha ay ka jiraan abaaro, fatahaado iyo colaado. Qiimeynteeda cusub ayaa muujinaysa in qaybo ka mid ah Bay, Bakool iyo Hiiraan ay ku jiraan xaaladda loo yaqaan IPC Phase 4, oo loola jeedo xaalad degdeg ah oo cunno-yari aad u daran.
Qaar ka mid ah qoysaska ku nool deegaannadan ayaa sidoo kale wajahaya IPC Phase 5, oo loo yaqaan Catastrophe, taas oo ah heerka ugu daran ee cunno-yarida marka laga hadlayo xaaladda qoysaska.
FEWS NET waxay sheegtay in haddii fatahaado xooggan oo baahsan ay dhacaan xilliga Deyrta, oo ah xilli-roobaadka u dhexeeya Oktoobar iyo Diseembar, xaaladdu ay gaari karto heer Macluul ah, IPC Phase 5.
Fatahaadaha ayaa sababi kara burbur ku yimaada dalagyada, barakac iyo in bulshooyin badan ay waayaan marin ay ku gaaraan suuqyada iyo adeegyada muhiimka ah. Dhibaatadu waxay sidoo kale ka jirtaa dhulka beeraha iyo xoolaha ku tiirsan.
Bay, Bakool iyo qaybo ka mid ah Hiiraan waxaa ku badan bulshooyinka loo yaqaan Agropastoral, kuwaas oo noloshooda ku tiirsan beerashada iyo xoolaha. Dhulka webiyada Jubba iyo Shabeelle ayaa sidoo kale wajahaya xaalad adag, iyadoo dalagyadii Gu’ga qaarkood ay waxyeello kasoo gaartay roobabkii Xagaaga iyo fatahaadaha. Si kastaba ha ahaate, wax-soo-saarka Gu’ga 2026 ayaa guud ahaan ka fiicnaa sanadkii hore.
Xog ay soo saareen FSNAU iyo hay’adaha ay wada shaqeeyaan ayaa muujinaysa in wax-soo-saarka Gu’ga iyo dalagyadii xilliga dambe uu 18 % ka sarreeyay 2025, halka uu 32 % ka sarreeyay celceliska muddada dheer. Hase yeeshee, kororka wax-soo-saarku ma wada gaarin dhammaan gobollada.
Roobabkii Xagaaga ayaa meelaha qaar caawiyay dalagyadii dib loo beeray, halka meelaha kale ay sababeen in dalaggu xumaado, gaar ahaan sisinta. Qiimaha cuntada ayaa sidoo kale weli sare u kacaya.
Qoryooley, qiimaha Galleyda cad ayaa bishii Agoosto hoos u dhacay ku dhowaad 12 % marka loo eego bishii ka horreysay. Si kastaba, qiimuhu wuxuu weli 88 % ka sarreeyay sanadkii hore.
Baidoa, qiimaha masagada cas ayaa hoos u dhacay 19 %, balse wuxuu weli 68 % ka sarreeyay sanadkii hore. Kororka qiimaha shidaalka iyo gaadiidka ayaa sii kordhinaya culayska saaran qoysaska.