Shariif oo ugu baaqay M/w Xasan inuu ku soo laabto xayndaabka dowladnimada

Soomaaliya, 7 Febraayo 2026 (Dawan)– Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Shariif Sheekh Axmed, ayaa maanta oo Sabti ah si adag u dhaleeceeyay hoggaanka Baarlamaanka Federaalka, isaga oo ku tilmaamay dhacdooyinka dhawaan ka dhacay Baarlamaanka kuwo khatar ku ah dadaallada dhismaha dowladnimada dalka.

Bayaanka uu soo saaray, Shariif wuxuu ku eedeeyay hoggaanka Baarlamaanka inay wiiqayaan hanaanka dimuqraadiga ah, isla markaana ay mudnaanta siinayaan dano shakhsiyeed halkii ay ka ilaalin lahaayeen danaha qaranka.

Wuxuu ugu baaqay Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, inuu ku soo laabto “mabaadii’da dowladnimada iyo sharciga,” isla markaana uu si buuxda ugu hoggaansamo Dastuurka dalka.

Shariif Sheekh Axmed ayaa muujiyay walaac xooggan oo la xiriira daahfurnaanta, isla-xisaabtanka, iyo cadaadis uu sheegay in lagu hayo xildhibaanno iyo warbaahinta madaxbannaan, isaga oo ku tilmaamay falalkaas kuwo si toos ah u dhaawacaya haykalka dowladnimo ee dalka.

Waxa uu sidoo kale dhaleeceeyay hannaan diiwaangelin ah oo uu ku sifeeyay mid hal-dhinac ah, isaga oo muujiyay murugo uu ka qabo waxa uu ku tilmaamay burbur si muuqda loogu sameynayo Baarlamaanka, iyada oo indhaha shacabka Soomaaliyeed hortooda ah.

“Ugu dambayn, waxaan ugu baaqayaa Madaxweyne Xasan inuu waaqaca ku soo laabto, kana shaqeeyo sidii lagu gaari lahaa doorasho la isla oggol yahay, oo waqtigeeda ku dhacda,” ayuu yiri Shariif.

Bayaankan ayaa imanaya xilli Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya uu maanta isugu yimid kalfadhi wadajir ah, si looga doodo wax-ka-beddel lagu sameynayo qodobbada Dastuurka Kumeelgaarka ah, gaar ahaan Qodobbada 49, 50 iyo 54, kuwaas oo quseeya qaab-dhismeedka dowladda iyo nidaamka doorashooyinka.

Xiisado ayaa horey uga dhacay Baarlamaanka, waxaana maanta xilli hore yimid xarunta Baarlamaanka xubno isku magacawday “Guutada Saddexaad,” iyaga oo wata firinbi iyo qalab duubis ah, arrintaas oo dhalisay cabsi la xiriirta carqalad suurtagal ah.

Ciidamada booliska ayaa la geeyay gudaha iyo hareeraha xarunta Baarlamaanka si ay u ilaaliyaan amniga iyo kala dambeynta. Saxafiyiinta ayaa laga hor istaagay inay galaan hoolka, hase yeeshee doodda Baarlamaanka ayaa sii socotay, sida uu Guddoonku sheegay.

Madaxtooyada Soomaaliya weli si rasmi ah ugama jawaabin bayaanka Shariif Sheekh Axmed, inkasta oo ay horey u sheegtay in dib-u-habeynta dastuuriga ahi ay lagama maarmaan u tahay fududeynta maamulka dalka, isla markaana ay gogol u xaarayso qabsoomidda doorashooyin toos ah oo ku saleysan “hal qof, hal cod” markii ugu horreysay muddo tobanaan sano ah.