Muqdisho (Dawan) – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa Imaaraadka Carabta ku eedeeyay faragelin muddo dheer ay ku hayayso arrimaha gudaha Soomaaliya, isaga oo ballan qaaday in dalku difaacan doono madax-bannaanidiisa iyo midnimadiisa dhuleed, kana hortagi doono tallaabooyin uu ku tilmaamay kuwo lagu wiiqayo midnimada qaranka.
Khudbad muuqaal ah oo la sii daayay galabnimadii Talaadada, ayuu madaxweynuhu shacabka Soomaaliyeed ee dalka gudihiisa iyo dibaddiisa ku nool ugu sheegay inuu la wadaagayo xaqiiqo uu ku tilmaamay mid qaraar oo la xiriirta tallaabooyinka Imaaraadka.
"Waxaan maanta idinkala hadlayaa halista ay arrintani ku hayso qaranimadeenna, sababtoo ah in laga aamuso waa khiyaano," ayuu yiri.
Xasan Sheekh ayaa xiriirka labada dal ku tilmaamay mid taariikhi ah oo salka ku haya diinta Islaamka, dhaqanka, afka Carabiga iyo isu-dhowaanshaha juqraafiyeed. Waxa uu Imaaraadka uga mahadceliyay martigelinta kumannaan Soomaali ah xilligii dagaallada sokeeye, fursadaha ganacsi ee ay Soomaalidu ka heleen dalkaas iyo doorkii uu ku lahaa fududeynta xawaaladaha.
"Waxaan u aragnay walaal, waxaan u furnay albaabbadeenna, si weyn ayaanna ugu kalsoonayn," ayuu yiri madaxweynuhu. Hase yeeshee, wuxuu Imaaraadka ku eedeeyay inay marar badan hareer martay Dowladda Federaalka Soomaaliya oo sharciyadda ku dhisan, isla markaana faragelin ku samaysay arrimaha gudaha iyo siyaasadaha qaranka.
"Walaalku ma gubo gurigaaga, walaalku ma iibsado hantidaada adiga oo aan ogeyn, walaalku ma kala qaybiyo qoyskaaga," ayuu yiri Xasan Sheekh.
Madaxweynuhu wuxuu khudbaddiisa ku soo bandhigay eedeymo dhowr ah oo uu Imaaraadka u jeediyay, kuwaas oo ay ka mid yihiin heshiisyo ku saabsan dekedaha Berbera, Boosaaso iyo Kismaayo oo uu sheegay in Abu Dhabi ay si toos ah ula gashay maamul-goboleedyo, iyada oo aan oggolaansho ka haysan dowladda federaalka. Waxa uu sidoo kale Imaaraadka ku eedeeyay inay dhistay saldhigyo milateri iyo ciidamo amni oo ka baxsan nidaamka amniga qaranka Soomaaliya, isla markaana ay taageero siyaasadeed iyo mid dhaqaale siisay qaar ka mid ah maamul-goboleedyada si ay uga horyimaadaan Dowladda Federaalka.
Xasan Sheekh ayaa intaas ku daray in Imaaraadku door weyn ku lahaa tallaabada ay Israa'iil ku sheegtay inay ku aqoonsatay Somaliland, isla markaana uu diiday inuu saxiixo bayaannadii wadajirka ahaa ee dalalka Carabta iyo Muslimiinta ay ku cambaareeyeen tallaabadaas.
Sidoo kale, madaxweynuhu wuxuu Abu Dhabi ku eedeeyay inay bishii Janaayo si qarsoodi ah magaalada Berbera ugu adeegsaday marin uu ka baxay hoggaamiye gooni-u-goosad ah oo ka soo cararay dalka Yemen, iyada oo aan oggolaansho laga dalban ama dowladda Soomaaliya la ogeysiin.
"Dhulka Soomaaliyeed ma aha waddo si sharci-darro ah la isaga maro, ma aha badeecad la iibsado, mana aha meel goortii la doono la iska soo galo lagana baxo," ayuu yiri.