Xajka 2026: Dalalka ugu qoondada badan iyo doodda qiimaha ee saameysay Xujeyda

Muqdisho (Dawan) — In ka badan 1.5 milyan oo Muslimiin ah ayaa sanadkan gaaray magaalooyinka barakeysan ee Maka iyo Madiina si ay u gutaan waajibaadka Xajka, iyadoo Xajka 1447 Hijriyada, oo ku beegan 2026, uu kusoo beegmay xilli dalal badan ay ka cabanayan sare u kaca kharashaadka safarka iyo adeegyada la xiriira xujeyda.

Sacuudiga ayaa sanad kasta qoondo u qorsheeya dalalka Muslimiinta ah iyo kuwa ay ku nool yihiin bulshooyin Muslimiin ah. Qaybinta qoondada Xajka waxaa guud ahaan lagu saleeyaa tirada Muslimiinta ee dal kasta, iyadoo nidaamka caanka ahi dhigayo in dal kasta loo qoondeeyo qiyaastii 1,000 xaaji halkii hal milyan oo Muslimiin ah.

Si kastaba ha ahaatee, qoondadu kama turjunto tirada dadka oo keliya. Waxaa sidoo kale saameyn ku leh heshiisyada u dhexeeya dalalka iyo Sacuudiga, diyaar-garowga maamulka Xajka, awoodda diiwaangelinta, iyo sida dal walba u dhammaystiro habraacyada la xiriira xujeyda.

Sanadkan, saddexda dal ee helay qoondada ugu badan waa Indonesia, Pakistan iyo India. Indonesia ayaa hoggaamineysa, iyadoo heshay qiyaastii 221,000 xaaji. Pakistan waxaa loo qoondeeyay 179,210 xaaji, halka India ay heshay 175,025 xaaji.

Soomaaliya ayaa sanadkan heshay qoondo dhan 11,500 xaaji, halka Jabuuti ay dirtay qiyaastii 1,400 xaaji. Tiradan ayaa ka dhigeysa Soomaaliya mid ka mid ah dalalka Geeska Afrika ee helay qoondada ugu weyn, inkastoo ay aad uga yar tahay dalalka Muslimiinta badan sida Indonesia, Pakistan iyo India.

Doodda ugu weyn ee Xajka sanadkan waxay noqotay qiimaha. Dalal badan ayaa ka hadlay kororka kharashaadka duullimaadyada, gaar ahaan qiimaha shidaalka diyaaradaha, isbeddelka waddooyinka safarka, iyo kharashaadka adeegyada gudaha ee xujeyda.

Dalka Indonesia, mas’uuliyiinta Xajka ayaa sheegay in kharashaadka duullimaadyadu ay kordheen sababo la xiriira shidaalka diyaaradaha iyo isbeddelka qiimaha lacagaha. Pakistan ayaa sidoo kale sheegtay in dowladdu aysan xujeyda ku kordhin doonin kharash dheeraad ah, inkastoo qiimaha shidaalka adduunka uu sare u kacay.

India, dhankeeda, xujeyda waxaa lagu wargeliyay inay bixin doonaan lacag dheeraad ah, taasoo lagu sababeeyay xaaladaha aan caadiga ahayn ee gobolka.

Soomaaliya, dowladda ayaa horay u sheegtay in qiimaha rasmiga ah ee xirmada Xajka 2026 uu yahay 4,543 doolar iyo 50 senti. Mas’uuliyiinta Soomaaliya waxay sheegeen in qiimahan uu ka hooseeyo kii sanadkii hore, balse cabashooyinka xujeyda qaarkood ayaa xoogga saaray adeegyada aan ku jirin xirmada rasmiga ah.

Wasaaradda Awqaafta iyo Arrimaha Diinta Soomaaliya ayaa sheegtay in cuntadu aysan ku jirin lacagta rasmiga ah ee Xajka. Sidoo kale, shirkadaha adeegga Xajka ayaa sheegay in qaar ka mid ah gaadiidka gudaha ee Maka iyo Madiina uusan ku jirin xirmada, taasoo xujeyda qaarkood ku noqotay kharash dheeraad ah.

Arrimahan ayaa muujinaya in doodda qiimaha Xajka ee Soomaaliya aysan si toos ah uga dhalan lacagta rasmiga ah ee xirmada oo keliya, balse ay sidoo kale la xiriirto fahamka adeegyada ku jira iyo kuwa aan ku jirin lacagta uu xaajigu bixiyo.

Sanadkii hore, tirada guud ee xujeyda waxay ahayd ku dhowaad 1.67 milyan. Xujeyda dibadda ka timid waxay ka badnaayeen 1.5 milyan, halka tiro yar oo kale ay ka yimaadeen gudaha Sacuudiga. Inta badan xujeyda dibadda ka timid waxay Sacuudiga ku galaan duullimaadyo, halka qaar kalena ay kasoo gudbaan xuduudaha dhulka iyo dekedaha badda.

Xajka 2026 wuxuu mar kale muujinayaa muhiimadda uu leeyahay nidaamka qoondada, diyaar-garowga dalalka, iyo awoodda Sacuudiga ee qaabilidda malaayiin Muslimiin ah. Hase yeeshee, sanadkan arrinta ugu weyn ee dhinaca xujeyda ka taagan ayaa ah culayska dhaqaale ee ku baxaya safarka, hoyga, cuntada iyo gaadiidka gudaha.

Soomaaliya iyo Jabuuti, oo labaduba ka tirsan Geeska Afrika, waxay sanadkan heleen qoondooyin rasmi ah, balse sida dalal kale oo badan, xujeydooda waxay wajahayaan su’aalo la xiriira kharashka guud ee Xajka iyo adeegyada ay heli doonaan marka ay gaaraan Sacuudiga.