Addis Ababa (Dawan)— Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed ayaa maanta oo Isniin ah loo dhaariyay muddo labaad oo xilka ah, isagoo sheegay in dowladdiisu diiradda saari doonto ilaalinta danaha qaranka iyo ka hortagga khataraha, xilli uu dalka ka billowday shan sano oo cusub oo siyaasadeed iyadoo dagaallo dib uga soo cusboonaadeen gobolka Tigray ee waqooyiga Itoobiya.
Munaasabadda dhaarintu waxay dhacday maalin kaddib markii ciidamada dowladda Itoobiya ay dib ula wareegeen Mekelle, caasimadda gobolka Tigray, oo ay gacanta ku hayeen isbahaysi mucaarad ah oo uu hoggaaminayo TPLF. Isniintii waxaa gobolka iyo nawaaxigiisa laga soo sheegay duqeymo cirka ah iyo madaafiic, iyadoo warbixin ay faafiyeen kooxaha gargaarka bani’aadannimada lagu sheegay in ugu yaraan 17 qof lagu dilay weerarro ka dhacay meel u dhow Mekelle.
Madaxweyne Taye Atske-Selassie ayaa furay kalfadhigii ugu horreeyay ee Golaha Wakiillada Shacabka ee toddobaad, kaas oo astaan u noqday bilowga marxalad cusub oo siyaasadeed iyo hay’adeed kaddib doorashadii guud ee 1-dii Juun. In ka badan 54 milyan oo qof ayaa ka qeybgalay doorashada, sida uu sheegay Guddiga Doorashooyinka Qaranka Itoobiya.
Golaha Wakiillada Shacabka ayaa Abiy u magacaabay Ra’iisul Wasaare intii lagu guda jiray kalfadhiga lagu dhisayay Xukuumadda, kaddibna waxaa loo dhaariyay xilka, isagoo si rasmi ah u bilaabay mudda xileedkiisa labaad.
Golaha ayaa sidoo kale Axmed Shide u doortay Guddoomiyaha Golaha Wakiillada Shacabka. Golaha Federaalka ayaa Muferihat Kamil u doortay Guddoomiyaha Golaha Federaalka, halka Desta Ledamo loo doortay Guddoomiye Ku-xigeenka Golaha Federaalka.
Khudbaddiisa, Abiy wuxuu u mahadceliyay malaayiinta Itoobiyaanka ah ee ka qeybgalay doorashada, isagoo sheegay in codadkoodu gacan ka geysteen xoojinta dalka. Wuxuu doorashadii toddobaad ku tilmaamay mid ka baxsan doorasho caadi ah, isagoo sheegay inay muujisay waxa uu ku tilmaamay bisaylka sii kordhaya ee dhaqanka dimuqraadiyadeed ee Itoobiya. Abiy wuxuu sheegay in Itoobiya iyo dunidaba ay wajahayaan isbeddello degdeg ah iyo xaalado sii adkaanaya oo aan la saadaalin karin, kuwaas oo ka jira heer qaran, gobol iyo caalami, taasoo ka dhigaysa diyaar-garowga mid muhiim ah.
Wuxuu sheegay in Itoobiya horey u bixisay qiimo aad u culus sababo la xiriira diyaar-garow la’aan dhinacyo kala duwan ah, isagoo intaas ku daray in dalku uu casharro ka bartay waayo-aragnimadaas, isla markaana uu hadda diyaar u yahay inuu wajaho caqabadaha iyo waxa uu ku tilmaamay falalka colaadeed ee ka dhanka ah Itoobiya.
“Hal mar caqabad lagu turunturoodo waa wax dabiici ah, laakiin in marar badan lagu turunturoodo ma aha wax caadi ah,” ayuu yiri Abiy, isagoo carrabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay in laga barto waayo-aragnimada hore.
