Muqdisho (Dawan)- Soomaaliya waxay u baahantahay mas'uuliyiin hoggaamiyeyaal Qaran oo aan la shir imaanin is-mariwaa Siyaasadeed.
1-da Febraayo 2026, hoggaamiyeyaasha siyaasadda Soomaaliyeed waxay mar kale ku kulmi doonaan miis wada-hadal, iyaga oo xambaarsan rajadii ummad daallan oo muddo dheer sugaysay xasillooni iyo dowladnimo waarta.
Aniga oo ah muwaadin Soomaaliyeed oo caadi ah, waxaan qorayaa maqaalkaan anigoo aan garab taagnayn cid gaar ah, balse u hiilinaya danaha dal aan qaadi karin fashil kale oo wada-hadal.
Soomaaliya maanta waxay taagan tahay isgoys halis ah. Is-mariwaaga siyaasadeed ayaa caadi laga dhigtay, halka is-afgaradkana loo arko tabar-darro. Taariikhduse waxay na baraysaa hal xaqiiqo oo cad: marka hoggaamiyeyaashu diidaan inay meel dhexe isugu yimaadaan qarannimadu dib ayey u dhacdaa. Ciddey doonto ha noqotee, Dowladda Federaalka ama Golaha Mustaqbalka Soomaaliya, midkoodna ma sheegan kari doono guul haddii shirkaani ku dhammaado is-afgarad la’aan.
Shirkaan looma qabanayo in cid gaar ah awoodda ku guuleysato balse waxa uu ku saabsan yahay in Soomaaliya sii ahaan doonto dal mideysan oo ku dhisan dastuur iyo in kale.
Muddo dheer, siyaasaddeenna waxaa hagayey go’aanno hal-dhinac ah, kalsooni-darro joogto ah, iyo xisaab ku dhisan guul-ama-guuldarro kaliya. Muddo-kororsi aan heshiis lagu ahayn, hannaan siyaasadeedyo is-barbar socda, digniino iyo hanjabaado fagaare ah ayaa dhammaantood dhaawacay kalsoonidii qaranka. Inta xaaladahaas lagu jiray dhexdeeda, shacabka Soomaaliyeed ayaa bixiyay qiimaha amni-darro, dhaqaale xumo, iyo rajo-beel ku saabsan hoggaaminta dalka.
Sidaas awgeed, shirka soo socda waa inuu noqdaa mid gebi ahaanba ka duwan hab-dhaqankii waxyeellada lahaa ee hore.
Marka hore, dhammaan dhinacyadu waa inay si cad oo fagaare ah ugu laabtaan una hoggaansamaan Dastuurka Ku-Meel-Gaarka ah. Dastuurku ma aha hub siyaasadeed; waa saldhigga kaliya ee aan wadaagno. Heshiis kasta oo ka baxsan xayndaabkiisa sharci ma yeelan doono sharciyad, wuxuuna horseedi doonaa khilaafyo cusub.
Marka labaad, hoggaamiyeyaashu waa inay ka tanaasulaan mowqifyada xag jirka ah. Dalabyo adag iyo “khadad cas” aan dabacsanaan lahayn waxay Soomaaliya ka lumiyeen sannado badan. Is-afgaradku ma aha is-dhiibid; waa hoggaamin mas’uul ah. Qof kasta oo shirka u yimaada si uu guul buuxda u raadsado waa inuu ogaadaa in dal kala jajaban uusan lahayn cid guuleysata.
Marka saddexaad, daahfurnaan ayaa lama huraan ah. Shacabka Soomaaliyeed waxay xaq u leeyihiin inay ogaadaan waxa lagu gorfeynayo magacooda. Heshiisyo qarsoodi ah iyo hadallo aan caddayn waxay sii xoojinayaan kalsooni-darrada. Heshiis la isku halayn karo waa mid ay muwaadiniintu fahmi karaan, aqbali karaan, kuna difaaci karaan.
Marka afraad, shirka waa inuu ku dhisnaadaa mas’uuliyad qaran, ee uusan noqon mid lagu raadinayo faa’iido siyaasadeed oo ku-meel-gaar ah. Awood lagu helo kala-qaybin waa mid ku-meel-gaar ah; awood ku dhisan is-raac iyo wada-jir waa mid waarta.
